7: Arrays
Tijdens het onderdeel over datatypes hebben we al kort het concept array vermeld. Een array is een geordende lijst van waarden. Elke waarde in een array heeft een vaste plaats, aangeduid met een index, en die index begint altijd bij 0.
Arrays zijn handig wanneer je meerdere gerelateerde gegevens onder één variabele wilt opslaan.
Een array maken
In JavaScript hoef je geen type of vaste lengte op te geven. Arrays kunnen automatisch groeien wanneer je er elementen aan toevoegt.
Lege array
let numbers = [];
// of
let numbers = new Array();
Array met beginwaarden
let numbers = [1, 2, 3, 4, 5];
Let op: In talen zoals Java en C# moet je vooraf de lengte bepalen. In JavaScript is dat niet nodig: arrays zijn dynamisch.
Elementen opvragen met een index
Met vierkante haakjes [] kun je een element opvragen op een bepaalde positie.
let fruits = ["Banana", "Apple", "Orange"];
console.log(fruits[0]); // Banana
console.log(fruits[1]); // Apple
console.log(fruits[2]); // Orange
Index buiten bereik
Als je een index opvraagt die niet bestaat, krijg je undefined.
console.log(fruits[3]); // undefined
Elementen aanpassen en toevoegen
Een element vervangen
fruits[2] = "Pear";
Een element toevoegen via index
fruits[3] = "Kiwi";
Als de index nog niet bestond, wordt het element toegevoegd.
Opgelet: Ontstaan er gaten in de index (bijvoorbeeld door index 10 te vullen terwijl 1–9 leeg zijn), dan worden die lege plaatsen gevuld met
empty-items. Dit probeer je best te vermijden.
De lengte van een array
length geeft het aantal elementen terug:
let fruits = ["Banana", "Apple", "Orange"];
console.log(fruits.length); // 3
De lengte is altijd de hoogste index + 1, ook als er lege plaatsen in de array zitten.
Debuggen: array tonen in de console
console.log(fruits);
// bijvoorbeeld: [ 'Banana', 'Apple', 'Orange' ]
Array manipulaties
JavaScript biedt verschillende methoden om arrays aan te passen.
Elementen toevoegen
Achteraan toevoegen met push()
fruits.push("Kiwi");
- Voegt het nieuwe element achteraan toe
- Past de array aan
- Geeft de nieuwe lengte terug
Vooraan toevoegen met unshift()
let fruits = ["Banana", "Apple", "Orange"];
fruits.unshift("Pear");
console.log(fruits);
// ["Pear", "Banana", "Apple", "Orange"]
- Voegt vooraan toe
- Alle bestaande elementen schuiven op
Elementen verwijderen
Laatste element verwijderen met pop()
let lastFruit = fruits.pop();
console.log(lastFruit); // verwijderd element
- Verwijdert het laatste element
- Geeft dat verwijderde element terug
Eerste element verwijderen met shift()
let firstFruit = fruits.shift();
console.log(firstFruit); // verwijderd element
console.log(fruits);
- Verwijdert het eerste element
- De rest schuift naar links op
Meerdere (of specifieke) elementen verwijderen met splice()
Syntax:
splice(startIndex, aantalTeVerwijderen)
Voorbeeld:
let fruits = ["Banana", "Apple", "Orange", "Kiwi", "Pear"];
let removedFruits = fruits.splice(1, 2);
console.log(removedFruits); // ["Apple", "Orange"]
console.log(fruits); // ["Banana", "Kiwi", "Pear"]
- Verwijdert één of meerdere elementen
- Past de array blijvend aan
- Geeft een array met verwijderde elementen terug
De join() methode
De .join() methode zet alle elementen van een array om in één string, met een gekozen separator ertussen.
const words = ['Dit', 'is', 'een', 'zin'];
const result = words.join(' ');
console.log(result); // "Dit is een zin"
Belangrijk:
.join()verandert de originele array niet- Als je geen separator opgeeft, gebruikt JavaScript standaard een komma:
console.log([1, 2, 3].join()); // "1,2,3"
De split() methode
De .split() methode is het omgekeerde van .join(): het splitst een string op in een array, op basis van een separator.
const zin = "Dit is een zin";
const woorden = zin.split(' ');
console.log(woorden); // ["Dit", "is", "een", "zin"]
Verschillende separators
Je kunt splitsen op verschillende tekens:
const datum = "14-11-2025";
const delen = datum.split('-');
console.log(delen); // ["14", "11", "2025"]
const email = "naam@voorbeeld.be";
const emailDelen = email.split('@');
console.log(emailDelen); // ["naam", "voorbeeld.be"]
Splitsen per karakter
Als je een lege string als separator gebruikt, wordt elke letter een apart element:
const woord = "Hello";
const letters = woord.split('');
console.log(letters); // ["H", "e", "l", "l", "o"]
Limiet instellen
Je kunt een limiet meegeven om maar een bepaald aantal splits te doen:
const tekst = "een-twee-drie-vier";
const beperkt = tekst.split('-', 2);
console.log(beperkt); // ["een", "twee"]
Belangrijk:
.split()verandert de originele string niet- Het resultaat is altijd een array
- Als de separator niet voorkomt in de string, krijg je een array met de hele string als enig element
Combinatie van split() en join()
Je kunt beide methoden combineren om strings te manipuleren:
const zin = "Dit is een test";
const resultaat = zin.split(' ').join('-');
console.log(resultaat); // "Dit-is-een-test"